Steeds meer Schiedammers scheiden hun afval

We moeten het milieu minder belasten met ons afval. Met dat doel in het achterhoofd is Schiedam vier jaar geleden de strijd met afval aangegaan. Ruim duizend Schiedammers dachten mee over hoe we de afvalberg kunnen verkleinen. Onze uitdaging was om van gemiddeld 259 kilo restafval per persoon per jaar naar 160 kilo gaan. De ideeën en oplossingen van bewoners over hoe we dat aan konden pakken, vormden de basis van het afvalbeleid ‘Afval the Challenge’ dat we in 2017 presenteerden aan de stad.

Sindsdien hebben we niet stilgezeten. Onder het motto ‘Samen naar minder afval’ is er door inwoners, gemeente, Irado en bedrijfsleven op verschillende terreinen hard gewerkt om het aantal kilo’s te laten dalen. Samen met Nicole Cup, procesmanager afval en reiniging bij de gemeente Schiedam, blikken we terug op uitgevoerde acties en behaalde resultaten.


Een betere service leidt tot meer geschieden afval

Eén van de meest effectieve manieren om de hoeveelheid restafval te verminderen, is betere afvalscheiding. Dit was dan ook het uitgangspunt van het beleid. Want hoe meer afval ‘apart’ wordt gehouden, hoe minder restafval er overblijft. Al het glas, papier, textiel of plastic dat je zelf niet meer gebruikt, kan worden gerecycled en hergebruikt voor nieuwe producten. Eigenlijk moeten we deze afvalstromen daarom ook geen afval noemen, maar grondstoffen. Wanneer we ze tegelijk met het restafval verbranden, is dat doodzonde. Het verbranden van afval is bovendien milieuvervuilend én erg duur.

Het belangrijkste actiepunt van het afvalbeleid was daarom: we maken het voor Schiedammers zo makkelijk en aantrekkelijk mogelijk om hun afval gescheiden aan te bieden. Om erachter te komen hoe we dat het beste aan konden pakken, zijn we opnieuw met bewoners in gesprek gegaan. Ook hebben we samen met hen verschillende proeven uitgevoerd. Op deze manier onderzochten we wat per gebied het beste resultaat zou opleveren.

Dit heeft er (onder andere) toe geleid dat we de kliko’s voor restafval hebben omgebouwd tot een kliko voor plastic, metaal en drankenkartons (PMD). Huishoudens met kliko’s kunnen hierdoor gemakkelijker meerdere soorten gescheiden afval aanbieden. Het niet-recyclebare afval dat zij overhouden, brengen zij naar een restafvalcontainer in de buurt. De hoeveelheid PMD die gescheiden wordt ingeleverd, is na het ombouwen van de kliko’s verdubbeld.

Bij gebieden met veel hoogbouw,(zoals flats en huizenblokken zonder tuinen) hebben we de mogelijkheden om afval te scheiden op andere manieren uitgebreid. Onder andere door meer of beter bereikbare Afval Apart Punten (AAP) in de wijk te plaatsen. Hierdoor kunnen ook deze bewoners makkelijker hun afval scheiden.

In de wijk Schiedam West hebben we meerdere verzamelcontainers voor groente, fruit en etensresten (gfe) geplaatst, waardoor het makkelijker is voor bewoners om ook dat afval gescheiden aan te bieden.

Nicole Cup is tevreden over het resultaat van deze buurtgerichte aanpak: “Het percentage afval dat Schiedammers gescheiden inleveren, is in vier jaar boven verwachting gestegen. Schiedam doet het zelfs aanzienlijk beter dan omliggende gemeenten, waaronder Vlaardingen en Rotterdam. Dat is een resultaat waar we trots op mogen zijn!”

Meer afval door Corona

Door alle inspanningen van bewoners, gemeente, Irado en bedrijven waren we in Schiedam hard op weg om het doel van 160 kilo per persoon per jaar te halen. Helaas zorgde de coronacrisis ervoor dat die afname niet heeft doorgezet. Sterker nog, de hoeveelheid afval is zelfs weer iets toegenomen.

“Mensen zijn in de afgelopen coronaperiode veel meer gaan weggooien,” legt Nicole uit. “Ze ruimden massaal de schuur of zolder op of begonnen met een verbouwing van hun huis. Dat veroorzaakte veel afval. Ook zijn we met elkaar meer pakketjes met de post gaan bestellen, waardoor we veel meer kartonnen dozen weggooien. Maar de belangrijkste oorzaak van de toename is dat we door alle maatregelen meer tijd thuis doorbrengen. Daardoor gooien we thuis simpelweg meer afval weg. De verwachting is dat een grote groep Schiedammers ook in de toekomst deels thuis blijft werken. Dat betekent dat we voor een nog grotere opgave staan om de hoeveelheid afval te verminderen.”

Trots op de Schiedammers

Ondanks die grotere opgave ziet Nicole de toekomst met vertrouwen tegemoet. “De afgelopen vier jaar is mij vooral de grote gedrevenheid van Schiedammers opgevallen. Als ik terugdenk aan de eerste Gouden Kliko-wedstrijd bijvoorbeeld. Het staat mij nog goed bij hoe deelnemers, zoals De Buurtvrouw, met hun enthousiasme zoveel mensen uit hun wijk en omgeving mee kregen om samen naar minder afval te gaan. Als rolmodellen wisten zij op een ludieke manier het scheiden én voorkomen van afval onder de aandacht te brengen.

Ik word ook blij van de initiatieven die in de afgelopen jaren door bewoners zelf zijn aangedragen. De broodbakken in Oost bijvoorbeeld. Daardoor belandt oud brood niet meer op straat of in de vuilnisbak, maar wordt het ingezameld en gerecycled. De pilot om jonge ouders kennis te laten maken met de voordelen van wasbare luiers, vind ik ook een mooi voorbeeld. Die pilot voerden we uit naar aanleiding van een oproep van een jonge moeder uit Schiedam. Zij wilde graag meer aandacht voor de voordelen en het gemak van dit alternatief voor wegwerpluiers. Dit was een initiatief waar wij als gemeente graag gehoor aan gaven, want met herbruikbare luiers besparen ouders honderden kilo’s afval. En zeg nou zelf: het blijft natuurlijk bijzonder dat een baby die net op de wereld is, door alle wegwerpluiers al meteen boven het landelijke afvalgemiddelde uitkomt!”

Echt samen naar minder afval

“De inzet van Schiedamse afvalambassadeurs is geweldig. Maar ik weet ook dat er nog genoeg bewoners zijn die minder fanatiek zijn, of die het misschien zelfs niet altijd eens zijn met de keuzes die we hebben gemaakt. Maar door intensief in te zetten op afval scheiden, hebben we er wel voor kunnen zorgen dat de afvalstoffenheffing (het geld dat je als inwoner betaalt voor het ophalen en verwerken van je afval) in Schiedam veel minder hard is gestegen dan in andere gemeenten.

Helaas konden we een kleine stijging niet helemaal voorkomen. Dat komt vooral door het eerdergenoemde corona-effect, waardoor Schiedammers thuis meer afval hadden. Daarnaast zijn ook de kosten die we moeten betalen voor het verbranden van afval enorm gestegen. Maar doordat we in Schiedam ons afval zo goed scheiden, hebben we die hogere kosten kunnen compenseren. Dat merk je als Schiedammer één op één in je portemonnee. Goed om te zien dat alle inzet voor minder afval, ook op die manier wordt beloond.”

 

Ontmoet onze ambassadeurs

In de afgelopen jaren is er een aantal Schiedammers geweest die zich als rolmodel hebben ingezet om heel de stad te inspireren om samen naar minder afval te gaan. We zochten een aantal van hen op en blikken terug. Je vindt hun verhalen hier